maandag 7 oktober 2013

07-okt | Deeltoets 3: kunstenaar onderzoeken

Op de studie van 01-okt t/m 4 oktober heb ik verschillende werken van verschillende kunstenaars kunenn onderzoeken. Erg interessant en vooral indrukwekkend. Wat mensen allemaal wel niet hebben gemaakt in de wereld zeg! Om dit gelul even bij de opdracht te houden: ik wil jullie graag wat vertellen over hetgeen wat mij heeft geïnspireerd.


File:SignatureMarien.jpg

(Bron: http://en.wikipedia.org/wiki/File:SignatureMarien.jpg)

Om te beginnen: Marcel Mariën.

Er was in het museum: Musée de la Photographie een heel bijzondere ruimte waarin zijn werk te zien was. Er hingen enkele stukken aan de muur en toen ik langs deze muur liep, snapte ik er geen kut van. Maar 3 meter hiernaast stond een tv waarop zich een film afspeelde. Ik ging zitten. Door hetgeen wat ik toen zag, werden de stukken (blijkbaar momentopnames uit de film) aan de muur duidelijk. Symbolisme. Taboe. Dat zijn de twee beste woorden die ik bij deze beste man in deze ruimte kan plaatsen. Mij lijkt dat in de tijd dat dit werk gemaakt is, de dingen die hij liet zien erg schokerend waren.



(Bron: http://mubi.com/topics/film-database-submission-may-2013?page=10)

Ik kwam erachter dat een serie andere kunstwerken (foto's) die een verdieping lager in het gebouw hingen, ook van hem waren. Dat verklaart in ieder geval dat ik zeker wel geïnteresseerd ben in zijn werk.



Portrait of Irene Hamoir. (Bron: http://www.mattesonart.com/louis-scutenaire--irène-hamoir.aspx).


 

(Bron: http://www.google.nl/search?q=marcel+marien)




(Bron: http://www.google.nl/search?q=marcel+marien)



Marcel Marien - Hands

Bron: http://www.iphotocentral.com/

Video van hem die ik heb gezien in het museum (en dus mijn fascinatie heeft aangewakkerd voor deze man): http://www.youtube.com/watch?v=dIEEkFABfYQ



Marcel Marien - L'Invention de L'eau (The Invention of Water)

(Bron: http://www.iphotocentral.com/showcase/detail.php/24/0/104/1/0/0/13281

Hij maakt in zijn kunstwerken veel gebruik van vrouwelijke lichaamsdelen. Erg interessant en het srpeekt mij ook zeker aan. Wat zijn bedoeling hierachter is, is mij nog niet helemaal duidelijk. Maar daarvoor is natuurlijk het onderzoek! 

Nuttige feiten van http://nl.wikipedia.org/wiki/Marcel_Mariën:

Marcel Mariën (Antwerpen1920 - Brussel1993) was een surrealistische kunstenaar. De in Antwerpen geboren (maar Franstalige) Belg was een dichter, fotograaf, essayist, schrijver van pamfletten en korte verhalen, toneelschrijver, filmmaker, uitgever en maker van collages, assemblages en surrealistische fotos.

Op jonge leeftijd maakt Mariën kennis met het Belgische en Franse surrealisme van onder meer René MagrittePaul ColinetLouis ScutenaireRené CharPaul Eluard en zijn boezemvriend Paul Nougé


Aan de hand van deze inspiratievoorbeelden voor Marcel Mariën, ga ik op zoek naar hun werken. Zie hieronder de resultaten.


Paul Colinet:

Louis Scutenaire:


René Char:
Deze beste man was schrijver en dichter. Deze inspireerde Mariën dus vooral op literair gebied en hier heb ik vrij weinig aan in mijn onderzoek naar een kunstwerk dat mij aanspreekt.

Paul Nougé:



René Magritte:

In 1914 ontmoet Magritte Georgette die, acht jaar later, zijn echtgenote en zijn muze zou worden.
Hij studeert schilderkunst aan de Academie voor Schone Kunsten van Brussel. Zoals een auteur foutloos leert te schrijven teneinde vrij te zijn van elke technische druk leert Magritte te schilderen.
Hij interesseert zich voor de kubistische en de futuristische stijl doch legt er zich niet op toe. Zijn ontdekking van het œuvre van De Chirico is een ware openbaring. Hij heeft het gevoel dat zijn schilderijen, vooral "Le chant d'amour", tot de poëzie behoren en gaat vanaf dat ogenblik zijn doeken van een dichterlijke toets voorzien.
Hoewel hij afkomstig was van Henegouwen, verbleef Magritte het grootste deel van zijn leven in Brussel, waar hij van 1915 tot zijn dood in 1967, niet minder dan zeven verblijfplaatsen had in het noorden van de agglomeratie, in Laken, in Jette vervolgens in Schaarbeek.
Zijn werken zijn raadselachtig en berusten op droombeelden : een schoorsteen waaruit een trein komt, verstijfde voorbijgangers met vilthoed die wegvliegen.
Aanleunend bij de Belgische surrealisten, vertrekt hij in 1927 naar Parijs naar de leden van deze stroming, waaronder André Breton. De ontmoeting is uiterst teleurstellend en Magritte zal België niet meer verlaten, hetgeen hem niet zal verhinderen een internationaal succes te boeken.
Zijn oeuvre brengt inderdaad een grotere omwenteling met zich mee dan op het eerste gezicht lijkt : het beeld weerspiegelt de werkelijkheid niet, het is een illusie, een nutteloze schijn... Dit is in elk geval de boodschap die hij op een ironische tint via zijn doeken wil overbrengen. Magritte illustreerde eveneens "Les nécessités de la vie" van Paul Eluard en "Les chants de Maldoror" van Lautréamont.
Hij overlijdt in 1967 nadat hij meer dan duizend doeken heeft geschilderd.

Bron: http://www.uvc-brugmann.be/nl/histo/magritte.asp.








magritte

The Rape, 1945.
(Bron: http://www.cultkanaal.nl/Kunst/rene-magritte-4.html)



Portrait of Irene Hamoir (Bron: http://www.mattesonart.com/louis-scutenaire--irène-hamoir.aspx).



Voor de volledige 'collectie' afbeeldingen op mijn Pinterest-bord, zie: http://www.pinterest.com/lisannelambregt/rené-magritte/pins/.


De video's die ik op mijn bord heb staan, zijn zo interessant! Er komen zoveel gave dingen voorbij dat ik zeker weet dat ik hier iets mee kan. In de video worden sommige werken van Magritte ook uitgelegd, heel kort, maar door die uitleg heeft een bepaald werk juist mijn interesse gewekt. Nog even verder met de andere idolen van Marcel Mariën, maar ik heb dus in ieder geval al één persoon die ik supergaaf vind.


Eén van de werken die een video aan bod komen op mijn Pinterest, is het schilderij van de paraplu met het glas water erop. Je zag een klein deel van het proces voor dit schilderij en doordat ik dat proces heb gezien, ben ik enorm enthousiast geraakt. In de video was al te zien dat hij zocht naar de perfecte manier om een glas water weer te geven. Tijdens het tekenen, kwam hij steeds op meerdere lijnen die samen een paraplu vormden. Uiteindelijk heeft hij deze paraplu ook gebruikt in zijn eindwerk. Hij tekende de paraplu naast het glas, toen erin, en na nog wat pogingen uiteindelijk onder het glas water; op deze manier was de paraplu een hulpmiddel voor het glas water, in plaats van dat de paraplu altijd water afweert. Na wat zoeken ben ik erachter gekomen wat de bedoeling was van dit werk en hoe het werk heet. Hier wat verdere informatie die ik heb gevonden over 'De vakantie van Hegel':





De vakantie van Hegel (Les vacances de Hegel) is een schilderij uit 1958 van de Belgische surrealistische schilder René Magritte. Het werk is in particulier bezit.
Het schilderij toont, tegen een effen rode achtergrond, een vrij in de ruimte zwevende geopende zwarte paraplu waar bovenop, op de plek waar zich normaal de punt van de paraplu bevindt, een voor driekwart met water gevuld glas is afgebeeld. De twee objecten vormen een contrast: het ene dient om water op te vangen en vast te houden, het andere om tegen water te beschermen en het af te stoten.
Magritte zelf zei dat het werk het resultaat was van een 'beeldexperiment', bedoeld om de beste manier te vinden om een glas water te schilderen.[1]
Het is een van de weinige werken waarvan de schilder de ontstaansgeschiedenis uitgebreid beschreef in een brief aan de bevriende Amerikaanse schilderes en kunstcritica Suzi Gablik (1934).[2] In de brief beschrijft Magritte hoe hij talloze pogingen ondernam om een glas water perfect af te beelden. Tijdens dit herhaalde proces drong zich steeds een lijn aan hem op, die aan de vorm van een paraplu deed denken. Vervolgens tekende hij de paraplu in het glas water en uiteindelijk ontstond hieruit het huidige schilderij. Daarbij bedacht hij dat het beeld van de twee tegengestelde functies de filosoof Hegel wel zou hebben aangesproken en geamuseerd, alsof hij op vakantie was. Op die manier kwam het schilderij aan zijn titel.

MuseumPrivécollectie
KunstenaarRené Magritte
Jaar1958
TypeOlieverf op linnen
Afmetingen61 × 50 cm
Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/De_vakantie_van_Hegel.


Nog een kleine, informatieve video: http://www.only-apartments.nl/nieuws/rene-magritte-wenen/.

Bij het bekijken van deze video, kwam er een idee in me op. Na het bekijken van een aantal schilderijen (al dan niet in de video te zien), vroeg ik me af waarom hij deze zo heeft afgebeeld. Ik zal een aantal voorbeelden geven:


magritte

The big family, 1963. Bron: http://www.cultkanaal.nl/Kunst/rene-magritte-9.html.


magritte

False mirror, 1928. Bron: http://www.cultkanaal.nl/Kunst/rene-magritte-2.html.


The seducer, 1953. Bron: http://www.wikipaintings.org/en/rene-magritte/the-seducer-1953-1.



(Detail) Bron: http://www.wieninternational.at/en/aktuell/cloudy-to-overcast-makes-for-a-bright-outlook-en)

Toen ik deze schilderijen bekeek, zag een overeenkomst, zonder verder te weten wat hij met deze schilderijen bedoelt en / of wat de bedoeling van deze schilderijen is. Dat is namelijk dat de objecten die hier te zien zijn, een reflectie geven van hun omgeving. De vlag hierboven bijvoorbeeld geeft misschien wel een reflectie van de lucht die op die plaats is waar de kijker zich bevindt. Maar dat weet je als kijker dus niet; daarom heb ik het mezelf ook voorgesteld dat dat een optie zou kunnen zijn van zijn bedoeling. Wat zijn bedoeling écht is, ga ik opzoeken! :)


Daarnaast zei mijn groepsgenoot Harmen ook een goede omschrijving; hij nam als voorbeeld de werken van de vogel en het schip hierboven: Magritte heeft de contouren van een vogel en een schip gepakt, maar verder deze niet naar behoren ingevuld. Onze brein gaat meteen denken aan een vogel en een schip, maar dat geeft Magritte eigenlijk niet weer.








Ik weet dat ik nog niet aan mijn eindresultaat mag denken, maar anders zou ik bijvoorbeeld door kunnen stromen naar de kunstenaar die juist de letterlijke achtergrond van een bepaald persoon gebruikt in zijn 'kunstwerken'. Deze beste man heet Liu Bolin. Ik zie een zekere overeenkomst in het werk van René Magritte en Liu Bolin.




Wat ik heb gevonden over de bedoeling van René Magritte:



René Magritte en het surrealisme

In de jaren na het verlaten van de kunstacademie probeert René Magritte diverse verschillende richtingen en stromingen uit, zoals het kubisme, om hier zijn eigen draai in te vinden. Het duurt echter nog tot 1924 voordat hij kennis maakt met de stroming waar hij onder bekend zou worden; het surrealisme. Hij kwam in contact met André Breton, welke de surrealistische groep oprichtte, en werd hierdoor sterk beïnvloed. Toch behoud hij nog een sterk eigen karakter in zijn schilderijen. Als voorvechter van het surrealisme weet hij de stroming tijdens de Tweede Wereldoorlog levendig te houden, waar hij een grote bekendheid door verkrijgt.



Ceci n'est pas une pipe, 1929.

(Research naar brieven over dit werk.)



De schilderijen van René Magritte

René Magritte behoort tot de surrealisten welke gebruik maken van een zeer fijne schildermethode, waardoor er een realistisch effect optreed in de schilderijen die logischerwijs onrealistisch zijn. Waar bijvoorbeeld Salvador Dali gebruik maakt van diverse droomvoorstellingen met veel verzonnen objecten of vervormingen, weet René Magritte realistische objecten uit hun eigen context te halen; hierdoor wordt het surrealistisch. Het meest bekende voorbeeld van deze typische denkwijze van René Magritte is zijn schilderij "La trahison des images" (het verraad van de voorstelling), waar Magritte een pijp op een lege achtergrond schildert, met daaronder de tekst "Ceci n'est pas une pipe" (Dit is geen pijp). Hierbij raakt Magritte het hart van de voorstelling; het betreft inderdaad geen pijp wat we zien, het is verf en doek. De titel, het verraad van de voorstelling, verwijst naar het feit dat het maken van een verwijzing naar een echte pijp in feite verraad is.
Bron: http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/kunst/90671-rene-magritte.


Kenmerkend voor Magritte is zijn dubbelzinnige persoonlijkheid : enerzijds was hij de subversieve, surrealistische kunstenaar, vol verbeelding, en anderzijds leidde hij een geordend, alledaags leven met zijn echtgenote Georgette. Deze dualiteit vinden we terug in zijn œuvre. Zijn werken zijn geïnspireerd op het dagelijkse leven, met banale objecten, maar bij nader inzien zitten ze vol met verrassende poëzie.
Bron: http://home.base.be/vt6116367/03_conferences_nl.html.


this-is-not-a-pipe
Remake. (Ik vond 'm grappig genoeg om op m'n blog te zetten.) Bron: http://loyalkng.com/2009/03/09/pipe.


480   THIS IS NOT THE AWARENESS

this is not a browser

(Oftewel: het werk leeft nog ; het spreekt nog steeds aan. Mensen zijn er nog steeds mee bezig.) 


Nu ik wat kleine onderzoekjes gedaan heb naar de inspiratiebronnen van Marcel Mariën, ben ik enorm enthousiast geraakt over René Magritte. Als ik eerlijk ben, heb ik ook niet zoveel moeite meer gedaan om de rest van de inspiratiebronnen verder uit te zoeken, want ik weet wel bijna 100% zeker dat ik verder wil met het werk van René Magritte. Om een specifiek kunstwerk te noemen: De vakantie van Hegel. Nu ik zijn achtergrond (in de zin van het surrealisme) en zijn bedoelingen een beetje meer begrijp (nog niet volledig, maar dat lijkt me ook een uitdaging), vind ik dit werk heel aansprekend. Ik heb geen flauw idee of ik het mezelf nu moeilijk ga maken, aangezien het namaken van dit kunstwerk me toch wel moeilijk lijkt, maar zoals ik al zei: ik daag mezelf nu uit. Misschien goed, misschien niet, maar daar kom ik vanzelf achter. En falen is ook niet erg, daar leer je van.


Zoals je kunt zien bij mijn post waarin ik al mijn experimenten / praktijk heb gepost, ben ik over gegaan naar het kunstwerk 'Ceci n'est pas une pipe'. Deze vond ik na nader inzien toch beter om op verder te gaan, omdat ik daar voor mijn gevoel meer mee kon. Bij de 'Vakantie van Hegel' ging het vooral om tegenstellingen en hoe iets iets anders kan ondersteunen. Bij 'Ceci n'est pas une pipe' ging het om werkelijkheid versus onwerkelijkheid en daar leek ik voor mijn gevoel dieper op in te kunnen. 


Back to the artwork:

Het werk (De vakantie van Hegel) is gemaakt in 1958. Dan gaat nu mijn onderzoek beginnen naar kunst uit het jaar 1958.

* Kunststroming 'Zero'. 



Zero is een beweging in de kunst die behoort tot de moderne kunst en hedendaagse kunst in de periode van 1958 - 1966.
In 1958 werd door de kunstenaars Heinz Mack en Otto Piene in Düsseldorf de Duitse groep Zero opgericht. Het is een Europese variant van Colorfield Painting. Zero-kunstenaars werkten echter meestal monochroom, vaak met wit. Ze streefden naar een nieuwe harmonie in de verhouding tussen mens en natuur, en vermeden in hun kunst individuele sporen. De benaming Zero moest herinneren aan het aftellen voor de lancering van een raket.
De Zero-groep onderhield talrijke internationale contacten, onder anderen met de Italiaan Lucio Fontana, de Fransman Yves Klein (die het belang van de pure kleurwaarneming beklemtoonde) en de Zwitser Jean Tinguely (kinetische kunst, roterende objecten). In Nederland is de Nederlandse Nul-beweging de tegenhanger van Zero. De Zero-groep viel in 1966 uiteen.
Zero sluit aan bij het constructivisme en vertoont verwantschap met de op-art. Volgens Anny de Decker kan Zero worden beschouwd als een mogelijke voortzetting van de geometrisch abstracte kunst.
File:Uecker by Lothar Wolleh.jpg

Antwerpen 1958. Naast een wereldhaven die elke dag meer groeit en rendeert, ligt een ingeslapen, versleten stad waar kunst en cultuur niet hoog op de agenda staan. De ontmoeting tussen Lode Craeybeckx, burgemeester met een ruimere blik, en een groep jonge kunstenaars die dringend hun werk willen tonen, leidt tot de oprichting van G58 Hessenhuis. Paradox van formaat: de zolder van het oudste havengebouw van de stad wordt met meer dan 1000m² de grootste ruimte voor hedendaagse kunst in Europa. Tot het doek valt in 1962 is het ‘woud van balken’ een druk knooppunt van een nieuw netwerk. 
Bron: http://www.muhka.be/nl/toont/event/3130

De wereldtentoonstelling van 1958 werd gehouden in de Belgische hoofdstad Brussel onder de naam Expo 58. Ze vond plaats van 17 april tot 19 oktober 1958op de Heizel.

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Expo_58

Onderzoeksvragen met bijbehorende antwoorden (tot nu toe):

Wat was de boodschap / de bedoeling van René Magritte?
De rode draad in zijn werk is dat hij de toeschouwer telkens op het verkeerde been zet, waarmee hij je dwingt om over kunst na te denken. Magritte vond dat het de taak is van de kunstschilder om de realiteit in een ander kader te plaatsen. Bron: http://lapagedagnes.wordpress.com/2012/03/24/kunst-rene-magritte-2/

Hoe verhoudt René Magritte zich tot andere kunstenaars binnen het surrealisme?




Op het moment dat ik dít typ, is het maandagmiddag 14 oktober 2013, 14:12 uur. En ja hoor, ik ben van gedachten veranderd. 'De vakantie van Hegel' vind ik een erg goed werk, maar ik ben (nu ik al een idee heb voor de remake) juist weer in de weer met het werk 'Leci n'est pas une pipe'. Ik denk dat ik daar juist heel veel mee kan. Want niets is wat het lijkt. Daarnaast hebben de werken 'De vakantie van Hegel' en 'Leci n'est pas une pipe' ongeveer dezelfde essentie. Magritte gebruikt immers in al zijn werken de essentie dat niets is zoals het lijkt en dat onze hersenen bepaalde beelden vertekenen als werkelijkheid, terwijl ze op doek staan. Mijn idee met de remake van 'Leci n'est pas une pipe', is te zien / lezen in de aparte post met 'experimenten / praktijk voor deeltoets 3' van 16 oktober (experiment 1).

Research naar mensen die zulke dingen ook hebben gedaan:

In deze les (14 oktober) hebben ik en de anderen uit mijn klas onze werken / onderzoeken tot nu toe laten zien. Als advies kreeg ik van Joyce dat ik zowiezo geen 'slappe remake' moest gaan maken, aangezien dat bij mij een gevaar zou kunnen zijn als het ware. Zie de remakes hierboven die ik van internet had geplukt. Dat moet ik dus voorkomen. Dit advies heeft me wel aan het denken gezet! Om mijn verdere uitleg de ondersteunen, zal ik nog even (kort) de essentie van zijn werk weergeven:

(Tussenvraagje: wat is precies 'essentie'? 'Datgene waar het om draait; datgene dat het belangrijkste is. Zonder de bijzaken.' Bron: http://www.encyclo.nl/begrip/essentie.)

Zijn oeuvre brengt een grotere omwenteling met zich mee dan op het eerste gezicht lijkt: het beeld weerspiegelt de werkelijkheid niet, het is een illusie, een nutteloze schijn... Dit is in elk geval de boodschap die hij op een ironische tint via zijn doeken wil overbrengen. (Zie eerdere tekst hierboven.)

Wat was zijn oeuvre precies?

(Tussenvraag: wat is precies 'oeuvre'? 'Het gehele werk / al het werk / het complete werk van een kunstenaar. Bron: http://www.encyclo.nl/zoek.php?woord=oeuvre.)

Om een goed beeld te krijgen van Magritte's oeuvre, is het bekijken van dit filmpje een goede zet: http://www.dailymotion.com/video/x9g19v_oeuvres-de-rene-magritte_creation. Hierin zie je vele werken voorbij komen, waarin het overduidelijk wordt dat hij surrealistisch werkt en al zijn schilderijen baseert op de (on)werkelijkheid.

Het kunstwerk (Ceci n'est pas une pipe) is gemaakt in 1929. Belangrijke gebeurtenissen / kunst in 1929:
* De beurskrach van 1929: Op donderdag 24 oktober 1929 brak deze orkaan los. Zijn uitwerking zou miljoenen over de hele wereld tot wanhoop brengen. Die dag gingen kapitalen verloren, niet omdat ze in andere handen waren overgegaan, maar omdat de 'waarde' plotseling verdwenen was. Als een kaartenhuis stortten de aandelenkoersen ineen. Aandeelhouders dromden samen op Wallstreet om te weten te komen hoe erg de toestand was (zie foto links). Enorme achterstanden ontstonden bij de tikker die aangeeft voor welke prijzen op een bepaald moment verhandeld wordt. Iedereen haastte zich te verkopen, daarmee de chaos nog vergrotend. Binnen een paar uur na het begin van de handel waren er meer dan 12½ miljoen aandelen verkocht. Op dinsdag 29 oktober -zwarte dinsdag- werden 16½ miljoen aandelen verhandeld. In nog geen drie weken hadden de Amerikanen evenveel verlies geleden door de koersdalingen op de beurs als hun deelname aan de Eerste Wereldoorlog had gekost, namelijk 30 miljoen dollar! Amerika, en enige tijd daarna ook Europa, was opeens van een periode van welvaart in een economische depressie beland. Duizenden waren vokomen geruïneerd, miljoenen aan de rand van het bestaansminimum gebracht. De werkeloosheid steeg tot ongekende hoogte. Maar zelfs werkenden voelden de crisis in hun portemonnee: de ene dag verdiende je als arbeider nog 1 dollar, de volgende dag kreeg je nog maar 52 dollarcent. De uitzichtloosheid die de hele wereldbevolking moest leren aanvaarden en die vele levens totaal te gronde zou richten bleek nog het allerergste te zijn.
Bron: http://kunst-en-cultuur.infonu.nl/.

De Australische kunstenaar Robert Juniper werd in 1929 geboren in Merredin. Hij is één van de bekendse kunstenaars van Australië.

Robert Juniper is niet alleen bekend geworden door zijn schilderijen, maar werkte ook met andere technieken zoals waterverf en inkt. Ook vervaardigde hij enkele beeldhouwwerken, die in staal werden uitgevoerd.

http://nl.wikipedia.org/wiki/1929


Verdere inspiratie: deze pagina's kwamen we tegen toen we de 'oefen-remake' gingen maken met ons groepje (zie de post ervan. We moesten 6 remakes maken op één afbeelding.) Bij deze afbeeldingen had ik het gevoel dat ik dat kon linken met mijn onderzoek. De volgende kunstenaar gebruikt namelijk ook de achtergrond letterlijk in zijn werk. De mensen op de voorgrond gaan er als het ware in op. Zie het werk van Rene Magritte met bijv. de vogel van wolken en het schip van zee.








Geen opmerkingen:

Een reactie posten