16-okt | Experimenten / praktijk deeltoets 3

Zie hieronder de resultaten van de experimenten / het praktijkgedeelte van deeltoets 3.

Als heel flauwe remake kon ik in principe René Magritte gewoonweg na-apen. Iets heel flauws, maar toch wilde ik het kort behandelen, zonder het verder te gebruiken. Om te ervaren hoe het is om Magritte te zijn misschien :)

Dit is geen boek. Dit is een foto van een boek. JA, JE TRAPTE ERIN.

Mijn eerste idee / experiment voor de remake bestaat in principe ook als het ware uit 'gezichtsbedrog', zoals ik het even noem. Magritte wilde immers de mensen aan het denken laten zetten door te doen alsof ze een bepaald iets zagen, maar dat bleek anders in elkaar te zitten / onwerkelijkheid te zijn. Vandaar het volgende idee:

 Ik wilde als uitgangspunt een Rubiks-cube nemen, oftewel: 9 vierkantjes. Deze wilde ik eerst in het klein uitknippen, maar wel allemaal met verschillende groottes. Oftewel: om ze voor de kijker op een foto allemaal even groot te laten lijken, moet ik ze op verschillende afstanden van de camera houden. Ik heb ze in het klein even gauw uitgeknipt en wat geprobeerd, met het volgende resultaat:

Hier zie je dat ik de vierkantjes op verschillende hoogtes heb gehouden.

Toen ik dit idee aan Joyce had verteld, kreeg ik het advies dat ik geen te slappe remake moest gaan maken. Ik dacht persoonlijk dat dit wel een redelijk goed idee was (ik wilde dit idee in het groot uit gaan werken buiten, dus gebruik makend van bomen etc, voor de hoogtes en dieptes), maar ik snap Joyce' advies achteraf wel. Moeilijk uit te leggen, maar het kwartje is gevallen. Vandaar verdere brainstorming! :)

Ik ging mezelf afvragen: wat is werkelijkheid? Wat stellen wij, als mensen, zich voor als we aan werkelijkheid denken? Ik ben toen op zoek gegaan naar dingen waarvan wij ons bewust worden van 'werkelijkheid' (althans, dat denken we). 

Eén van die dingen bijvoorbeeld is tijd op onze horloge. Als wij naar onze horloge kijken, zijn we ervan overtuigd dat we de werkelijkheid achterhalen op dat moment. Vandaar dat ik een serie heb gemaakt van horloges. Al deze verschillende horloges willen ons namelijk laten geloven dat we de tijd kunnen zien. Maar misschien is het helemaal geen half 3 als de klok half 3 slaat. Een vraagstuk dat me erg boeit. Hier dus experiment 2!

Daarnaast wil ik een serie maken van foto's van stilstaande klokken / horloges / dingen die tijd aangeven. Dit om aan te geven dat wanneer we op zo'n apparaat kijken, we misschien even geloven dat het de tijd aangeeft, maar zodra we doorhebben dat deze na een tijdje dezelfde tijd aangeeft, weten dat het apparaat stil staat en we deze tijd als 'onwerkelijk' ervaren. Maar aangezien ik foto's maak, kun je dus niet zien of ik echt stilstaande klokken heb gefotografeerd, of dat ik heel sneaky lopende klokken als stilstaand heb ervaren. Dat is aan de kijker weer een vraagstuk: werkelijk of onwerkelijk?

Nog een gegeven waarbij wij denken dat we de werkelijkheid voor onszelf kunnen achterhalen: het nieuws. Wanneer we het nieuws zien, weten we dat we informatie krijgen die klopt. Daar gaan we vanuit. Zodra het op het nieuws komt, zijn we ervan overtuigd dat het nieuws gescand is als het ware, vóórdat wij het te zien krijgen. Dit geldt zowel voor het journaal op tv als bijvoorbeeld de krant. We zijn er dus van overtuigd dat het vrijwel onmogelijk is dat we nieuws krijgen dat niet waar is.

Bron: http://tweakers.net/nieuws/.

Het gedeelte over de tijd (van datgene wat wij als werkelijkheid ervaren), vind ik persoonlijk het meest boeiend. Het hele idee met de klokken / horloges / iPhones / etc., vind ik gewoon erg vet om mee verder te gaan, aangezien ik me altijd al heb afgevraagd wat tijd voor ons nu eigenlijk inhoudt. Om te verbeelden hoe tijd ons in zijn macht houdt, wilde ik uitbeelden dat wij zo afhankelijk zijn van tijd, dat we er soms in verstrikt kunnen raken. Toen bedacht ik me al gauw het volgende: veel mensen hebben te maken met deadlines. Ikzelf ook. En ik weet dat mensen (waaronder ik) soms hun werk te lang opschuiven en / of daardoor hun deadline niet halen. Ze worden vanbinnen gek en voelen zich gestrikt door de tijd. Dat wilde ik verbeelden. Ik heb een aantal pogingen gedaan, waaronder de volgende resulaten waar ik erg tevreden over was:

  

Dit zijn de twee beelden die alle rondes hebben overleefd en dus overgebleven zijn. (Ik zal wat andere pogingen die het niet hebben overleefd nog hierbij posten.) Het was namelijk precies wat ik zocht: iemand (Kamali in dit geval) moest als het ware worden opgehangen door de tijd, omdat ze blijkbaar een deadline niet haalt en dus in de knoop raakt met haar tijd. Ik vond het goed verbeeld en het was in mijn ogen ook goed te linken aan de essentie die Magritte had met zijn kunstwerk 'Ceci n'est pas une pipe'. In dat werk wilde hij je laten geloven dat je de werkelijkheid zag, maar je daarnaast ook duidelijk maken dat dat niet het geval was. Dat leek me bij mijn pogingen hierboven goed gelukt: het is een realistisch beeld, maar als je goed kijkt, zie je dus dat ze opgehangen wordt door horloges (= de tijd) en dat gebeurt nooit op zo'n letterlijke manier. Je ziet dus eigenlijk niet de realiteit. Uiteindelijk heb ik de linker afbeelding gekozen voor mijn ReMakek (kopie). Ik vond de rechter ook best gaaf vanwege de klok. Zo had ik het namelijk ook in mijn hoofd, maar bij deze afbeelding leidt de omgeving te veel af. Vandaar dat mijn voorkeur is gegaan naar de linker afbeelding. Zoals ik al zei: ik was er erg tevreden, maar toen ik het liet zien aan Benjamin en Joyce, kreeg ik te horen dat ik het anders moest verbeelden. Dit was te letterlijk: te voor de hand liggend. Ik moest het meer op een manier verbeelden zoals Magritte: misschien een beetje surrealisme erdoorheen, in ieder geval dat het niet in één keer duidelijk is wat je nu eigenlijkt ziet.

Ik kreeg dus het advies om de foto opnieuw te doen / een nieuw beeld te maken. Ik heb gebrainstormed, maar het lukte me niet om een nieuw sterk beeld te bedenken. Na wikken en wegen heb ik besloten dat het niet per se met beeld hoeft: het kan natuurlijk ook met woorden. Ik heb aan het beeld dat ik al had, dus woorden toegevoegd. Niet zomaar woorden natuurlijk: woorden die gedachten voorstellen die mensen in het algemeen hebben als ze bezig zijn met hun werk dat vóór de deadline af moet. De woorden die ik heb getypt zijn kenmerkend voor de zulke gedachten. Ik denk dan ook dat als men als kijker eenmaal doorheeft wat hij / zij leest, de tekst begrijpt en weet dat deze woorden ook dicht bij hen staan op z'n tijd. Zie hier dat resultaat:

Ik denk dat ik nu alsnog heb voldaan aan de opdracht dat ik mijn beeld minder vanzelfsprekend moest maken / met meer vragen moest neerzetten. Zowiezo is nu minder duidelijk te zien dat het om horloges (en dus tijd gaat); dat was één van de dingen die ik moest verbeteren. Daarnaast heb ik met de tekst het beeld meer bevreemdend gemaakt en dus laat ik op deze manier de kijker meer zoeken naar een antwoord wat dit beeld moet voorstellen. Ik ben er niet heel zeker van, maar toch ben ik na het toevoegen van de tekst redelijk tevreden met het resultaat en de essentie erachter in verband met die van Magritte! Ik heb een stuk tekst getypt en deze bewust telkens over en over geplakt over de afbeelding. Dit met het idee dat je ook telkens in principe hetzelfde denkt als je bezig bent met werk voor een deadline. Het komt allemaal telkens weer op hetzelfde neer. Je wilt niet aan de opdracht werken en / of je wilt dat de daedline opgeschoven wordt om die stress te voorkomen.

Nadat ik de tekst had toegevoegd, kwam ik nog ergens achter: ik heb tekst gebruikt! Dat had Magritte ook in 'Ceci n'est pas une pipe'. Heel stom misschien, maar ik kwam er achteraf pas achter dat ik die overeenkomst ook had. Het past er goed bij, vind ik. Zeker als je over 'kopie' spreekt.

De reden dat ik voor zwart-wit heb gekozen en niet voor kleur, is omdat zwart-wit voor mijn gevoel beter het beeld weergaf. Ik vond het persoonlijk mooier bij de sfeer passen die dit beeld weergeeft. Daarnaast kwam ik in een foto-tijdschrift de volgende tekst tegen: 'In bepaalde situaties komt een beeld nu eenmaal beter tot z'n recht in zwart-wit dan in kleur'. Die tekst heb ik onthouden en met behulp van deze tekst sta ik volledig achter deze keuze.

Ik heb daarnaast een heel gaaf idee voor de ReMake. Aangezien Rene Magritte werk maakt dat (voor mij) overkomt als nog redelijk algemeen, wil ik een persoonlijk werk maken. Iets wat echt over mij gaat. De volgende schets in mijn dummy gaat al iets onthullen:

Ik heb me afgevraagd wanneer iets voor specifiek mijzelf werkelijkheid is en waarbij ik nog niet meteen doorheb dat het misschien helemaal geen werkelijkheid is (en dus onwerkelijk is). Ik kwam daarbij al snel op het idee om iets met een droom van me te doen. Niemand droomt namelijk identiek hetzelfde als iemand anders; het is dus volledig persoonlijk. Daarnaast heb je bij een droom, op het moment dat je het droomt, niet door dat het onwerkelijk is. Je gelooft de hele situatie helemaal en pas als je wakker word, kun je soms jezelf voor je kop slaan, omdat je het dan idioot vind wat je hebt gedroomd. Dit vind ik zo bijzonder en ook tegelijkertijd zo passen bij de essentie van het werk van Rene Magritte, dat ik een van mijn dromen wil tonen aan jullie op een manier dat het verhaal geloofwaardig overkomt, maar door de manier van presenteren men al kan zien dat er iets niet klopt. Voordat ik dit idee verder ga uitleggen, wil ik jullie eerst een droom voorleggen die ik gedroomd heb en waarbij ik letterlijk pas een paar dagen later achter kwam dat deze droom een grote shock tot me had gebracht.

Ik was op een groot landschap met alleen maar gras en heuvels. Ik kan hierbij een plaatje zoeken dat er zeker wel op zal lijken, maar omdat jullie mijn droom niet kunnen 'zien', doe ik dit expres niet. Woorden zullen mij helpen. Een groot landschap van gras dus. In de realiteit werk ik bij de C1000. Ik droom wel eens vaker over de C1000 of over mensen van de C1000 in een andere context. De C1000 was in dit geval niet een winkel zoals jullie en ik die kennen, maar de schappen van de winkel stonden (in dezelfde rangschikking als in realiteit) in dit landschap. Er was dus een ruime verdeling van de schappen. Ik droomde dat ik aan het werk was en een redelijke verantwoordelijkheid had, samen met een paar anderen. Er kwamen dan ook soms werknemers (vakkenvullers) aan me vragen wat ze moesten doen of wat ze met een bepaalde vraag van een klant moesten. Naast deze bekende werksfeer in een winkel, was ik ook met andere dingen bezig, waarvan ik me niet meer kan herinneren wat deze waren. Het waren in ieder geval dingen die je normaal niet in een winkel doet: het waren 'vrije-tijds-dingen'. Dit is als het ware waar de droom over het algemeen over ging: veel bijzonders gebeurde er niet. Op één ding na; dat is het meest shockerende uit deze droom. Ik had het namelijk met één van de werknemers (Merijn) over Jari. Jari is iemand die in realiteit ook bij de C1000 heeft gewerkt, maar is toen weggegaan wegens een andere baan (dacht ik). Zo was dat in mijn droom ook, maar toch kwam er opeens een gesprek over Jari tot stand met Merijn. Ik vroeg waar Jari was. Merijn antwoordde: 'Jari? Jari is dood, hoor.' Ik schrok zo erg. Ik heb niet een speciale goede band met Jari, maar hij is een aardige jongen en ik maak wel eens een praatje met hem. Toen ik hoorde dat hij niet meer leefde, kwam dit dan ook als een grote shock. Ik kon niks meer zeggen en stond met een mond vol tanden. Merijn vroeg: 'Wist je dat niet dan?'. Het was volgens hem al twee weken geleden. Ik weet nog goed dat het me opviel dat hij zo koeltjes reageerde. Hij zei het alsof hij het ook zo over z'n weekend kon hebben, bij wijze van spreken. Hij reageerde veel te normaal, veel te gevoelloos. Zeker wanneer het pas twee weken geleden zou zijn gebeurd. 'Die is met zijn scooter verongelukt', zei Merijn. Dat kon ik ergens wel plaatsen; dat klopte als het ware. Jari kwam namelijk altijd met de scooter naar de C1000. Hij had nog geen rijbewijs om in de auto achter het stuur te mogen stappen. Ik was totaal van de kaart en kon de manier van reageren van Merijn gewoon niet bevatten. Ik weet nog dat ik de rest van de droom ook moeite had om mijn aandacht bij de zaken te houden waar ik op dat moment mee bezig was. Een realistische reactie en nasleep van die reactie dus. Toen ik wakker werd, was ik even vergeten wat ik had gedroomd. Naja, misschien kan ik beter zeggen dat ik me er niet mee bezig hield, zoals eigenlijk iedere ochtend. Totdat ik 'in het echt' moest werken op een woensdagavond in de C1000 en er uit het niets Jari zijn boodschappen bij mij kwam afrekenen. Ik schrok. Niet dat je dat zag, maar ik schrok echt. Ik kreeg de gedachte door m'n hoofd: 'Jari is verongelukt met zijn scooter'. Ik realiseerde me opeens dat dat een droom was. Niet dat ik dacht dat het écht was gebeurd, maar omdat ik niet meer na had gedacht over wat ik gedroomd had na die ene nacht, kwam Jari gewoon als een schok. Ik kwam erachter hoe heftig een droom eigenlijk kan zijn.

Deze hele gebeurtenis (het geheel van de droom en het gevolg in de realiteit), heeft een grote indruk op me gemaakt. Ookal hebben sommige mensen erom gelachen dat ik in de realiteit schrok, vind ik dit hele gebeuren een bijzondere gebeurtenis geweest, dat overigens ook iets heel persoonlijks is. Ik wil daarom ook deze droom gebruiken voor de ReMake.

Het idee voor de ReMake:

Rene Magritte liet de kijker dus doen geloven dat ze de werkelijkheid zagen (zie 'Ceci n'est pas une pipe'), maar deze was uiteindelijk, na enig nadenken, toch onwerkelijk. Mijn droom ga ik als volgt inzetten: ik heb tijdens het dromen, de hele droom lang gedacht dat alles echt was, zoals een droom voor iedereen is. Pas nadat het kwartje was gevallen (in mijn geval het moment dat Jari in realiteit voor me aan de kassa stond), kwam ik erachter dat de hele droom met de gebeurtenissen erin onwerkelijk waren. Ik heb dus een tijdje in iets geloofd dat niet was zoals het leek. Ik hield als het ware mezelf voor de gek, zonder dat ik het doorhad. Een rare ervaring. Mijn plan voor de ReMake is dan ook dat ik een dialoog met mezelf film. Waarom met mezelf? Omdat ik een verhaal tegen mezelf heb verteld; de droom gebeurde volledig in alleen mijn hoofd, niet die van iemand anders. Alles speelde zich in mijn hoofd af, dus ik ben verantwoordelijk geweest voor alles. Ik wil dan ook een dialoog filmen waarin ik vragen aan mezelf stel en deze ook zelf beantwoord. Naast vragen misschien ook 'gewoon' delen uit mijn droom bespreken. Ik stel dus als het ware mezelf voor, maar ook bijvoorbeeld Merijn. Want uiteindelijk is niet Merijn het geweest die vertelde dat Jari dood was: dat was ikzelf, want ik droomde de droom. Ik wil deze dialoog filmen in een witte ruimte met een witte tafel waaraan ik zit. Kledingkeuze heb ik nog niet, maar de kleding mag in ieder geval niet afleiden. Waarom wit? Wit is de kleur voor dromen, vind ik. Wit heeft iets dromerigs. Het gesprek zal niet verlopen zoals je normaal een gesprek voert met iemand. Het gesprek verloopt overdreven gespeeld, overdreven nep, overdreven gevoelloos. Dit met de volgende bedoeling: het verhaal klinkt realistisch en het kan ook echt gebeurd zijn wat je als kijker hoort, maar doordat het gesprek zo stroef / nep / gevoelloos verloopt, weet je als kijker ook dat er iets niet klopt. Op het eerste gezicht geloof je het verhaal dus, maar je hebt al door dat iets niet klopt en dat er iets onwerkelijks in verschuilt.

Het gesprek voor de film (gesprek met mezelf):

Hee Merijn!

Hee Liesje!

Gaat het goed?

Ja man, natuurlijk, met jou?

Ook goed, hoor.

Ik ben bijna klaar met deze dolly.

Oke, goed zo. Dan kan je daarna de cosmetica gaan doen.

Oke, prima.

Lisanne, moet deze terug in het vak of niet?

Ehm, ja doe maar. Zet hem maar in de tweede gang bij de rest.

Oke.

Merijn! Kom eens.

Wat is er?

Weet jij waar Jari is? Ik dacht dat hij moest werken.

Jari? 

Ja, Jari.

Jari is dood hoor.

Wat?

Wist je dat niet dan?

Nee. Dat meen je niet?

Jawel, die is met zijn scooter verongelukt.

Wanneer dan?

Twee weken geleden, ofzo?

Wat erg!

Nu ik dit gesprek heb uitgewerkt (het meest essentiële uit de droom heb genomen) en ik het voorlees aan mezelf zoals ik het binnenkort wil verfilmen, merk ik dat het bijna onmogelijk is (voor mij) om het gevoelloos te vertellen. Op een of andere manier is het heel moeilijk om geen stemverheffingen te gebruiken. Hierna schoot me iets te binnen: aangezien ik een stem nodig had zonder gevoel, dacht ik meteen aan Google Translate. Ik heb het gesprek erin geplaatst (http://translate.google.nl/#nl/en/Hee%20Merijn) en beluisterd. Dit is precies wat ik moet hebben: gevoellozer kan niet en daarnaast klinkt het heel erg nep. Ook zijn sommige woorden niet uitgesproken zoals het zou moeten: er valt dus duidelijk te merken dat hier iets niet klopt. Conclusie: ik ga niet mijn eigen stem gebruiken, maar die van Google Translate.

Het resultaat van deze video staat (nog) op Facebook. Misschien dat ik 'm voor het gemak (om te bekijken zonder inloggen) op YouTube zetten, maar met de beoordeling zal ik 'm gewoon vanaf mijn usb-stick af laten spelen om de kwaliteit te behouden. Meestal gaat er namelijk beeldkwaliteit verloren bij het afspelen op Facebook / YouTube.

Zie hier het filmpje zoals ik deze voor het eerst in elkaar had gezet: https://www.facebook.com/photo.php?v=550472481694983&set=o.236353383186170&type=2&theater

Toen ik deze tijdens de gastles van Benjamin Li aan Benjamin liet zien, kreeg ik de tip om te proberen de twee beelden in één beeld te krijgen. Dat versterkt het effect dat ik met mezelf een gesprek aan het voeren ben. Ook van Joyce kreeg ik dat te horen. Als ik heel eerlijk ben, was dat ook mijn bedoeling! Maar ik had een te oude iMovie om dat effect te kunnen bereiken. Vandaar dat ik het op school geprobeerd heb, maar dan met een ander programma.

Vandaag (4 november) typte ik het reflectieverslag en daarvoor zocht in naar het filmpje dat mij de ogen heeft geopend voor 'Les vacances de Hegel'. Er viel me opeens iets op: in het begin van het filmpje zei 'Magritte' dat hij zich ergens bevond waarvan hij niet wist of het nu echt was of een droom. Dat zinnetje viel me nu meteen op, omdat ik daarover dus mijn 'eigen reactie' heb gemaakt! Toen ik eerder misschien wel 10 keer dat filmpje heb gekeken, was me die zin nog nooit zo opgevallen als nu.